Cortisol is een hormoon dat onder andere een rol speelt bij stress, energie en de stofwisseling. Een ochtend-meting geeft inzicht in uw cortisol-niveau, met persoonlijke uitleg door onze artsen.
Geïnterpreteerd door BIG-geregistreerde artsen
Achtergrond
Cortisol is een hormoon dat door de bijnieren wordt aangemaakt en betrokken is bij de stress-respons, de bloedsuikerregulatie, de bloeddruk en het immuunsysteem. Cortisol heeft een sterk dagritme: de waarde is het hoogst in de vroege ochtend en daalt gedurende de dag.
Voor een betrouwbare interpretatie van een eenmalige cortisol-meting wordt vrijwel altijd een ochtend-bepaling gedaan, idealiter tussen 7 en 9 uur. De aanmaak wordt aangestuurd door ACTH uit de hypofyse. Voor specifieke vragen over het patroon van cortisol over de dag bestaan ook cortisol-curves (meerdere meetmomenten) en speeksel-cortisol, die metingen worden door ons momenteel niet aangeboden.
In het kort
Bijnierhormoon
Aangemaakt in de bijnieren
Sterk dagritme
Hoogste waarde in ochtend
Stress-respons
Speelt rol bij activatie
Eenmalig cortisol
Standaard ochtend-meting
Veelvoorkomende redenen om te meten
Hieronder enkele situaties waarin een meting van Cortisol inzicht kan bieden.
Een meting geeft een momentopname van uw cortisol-waarde in de ochtend.
Onverklaarde veranderingen in energie of het gevoel van langdurige spanning worden soms in verband gebracht met de stress-respons.
Het cortisol-dagritme hangt samen met het slaap-waakritme. Een ochtend-meting geeft inzicht.
Atleten meten cortisol soms als onderdeel van overtraining-monitoring en herstel-evaluatie.
Wie eerder een meting heeft laten doen, kan herhalen om de waarde over de tijd te volgen.
Cortisol wordt vaak gemeten als onderdeel van een hormoon-overzicht, samen met testosteron of schildklierhormonen.
Wat betekent uw uitslag
Cortisol wordt gemeten in nanomol per liter (nmol/L). Omdat cortisol een sterk dagritme heeft, is de interpretatie afhankelijk van het tijdstip van afname, voor de standaard meting wordt vrijwel altijd een ochtend-bepaling gedaan.
Een laag ochtend-cortisol kan verschillende oorzaken hebben, waaronder bepaalde aandoeningen van de bijnieren of de hypofyse. Bij een opvallend lage waarde is vervolgonderzoek bij uw huisarts aangewezen. Onze arts geeft uitleg en context bij uw uitslag.
Een ochtend-cortisol binnen het referentiebereik geeft een geruststellend beeld voor dit moment. Bij specifieke vragen over het cortisol-patroon over de dag kan een meervoudige meting (cortisol-curve) of speeksel-cortisol meer informatie geven dan een eenmalige bloedmeting.
Een verhoogd cortisol kan een tijdelijke verhoging zijn (acute stress, ziekte, intensieve sport) of een meer langdurige verhoging. Bij persistent verhoogde waarden geeft onze arts uitleg en context bij vervolgstappen.
Hoe wij uw uitslag interpreteren
Onze artsen interpreteren uw cortisol aan de hand van het tijdstip van afname en de referentiewaarden van het laboratorium. U krijgt een rapport in begrijpelijke taal, als startpunt voor uw eigen inzicht of een gesprek met uw zorgverlener.
Gerelateerde onderzoeken
Een marker geeft één perspectief. Voor een breder beeld kunt u Cortisol combineren met een themapakket of aanverwante markers.
Veelgestelde vragen
Nuchter zijn is niet vereist, maar wij adviseren wel om 's ochtends tussen 7 en 9 uur te laten prikken, cortisol is dan op zijn hoogst en het meest geschikt voor interpretatie.
Cortisol heeft een uitgesproken dagritme. Een meting later op de dag is moeilijk te interpreteren omdat de waarde dan al fysiologisch is gedaald. Een ochtend-meting biedt het meest betrouwbare uitgangspunt.
Voor mensen met een afwijkend slaap-waakritme is interpretatie van eenmalige cortisol-metingen lastiger. Geef dit door, dan wegen wij het mee in de interpretatie.
Speeksel-cortisol kan op meerdere momenten van de dag worden afgenomen en geeft daarmee een beeld van het dagritme. Het meet de vrije, biologisch actieve fractie. Wij meten momenteel alleen serum-cortisol.
Ja. Vooral corticosteroïden (zoals prednison) en hormonale anticonceptie kunnen de cortisol-meting beïnvloeden. Geef bekend medicijngebruik door.
Voor inzicht is een eenmalige meting voldoende. Bij vervolgvragen kan herhaling of een uitgebreidere meting (curve) worden overwogen.
U krijgt een PDF-rapport met uw waarde en uitleg. Wat u daarmee doet, bijvoorbeeld bespreken met uw huisarts of niets doen, blijft uw eigen keuze.
Ja, het rapport is opgesteld in medische taal en bevat alle relevante laboratorium-informatie.
In de Gezondheidsgids
Voor €69 krijgt u uw cortisol-waarde inclusief persoonlijke uitleg door een arts, doorgaans binnen 2 werkdagen. Geen verwijzing nodig.
Bestel Cortisol voor 69,- →Meer markers tegelijk testen?
Combineer Cortisol met andere bepalingen via Bloodworks Select. Prikkosten vallen weg bij 225,-+.
Klantenservice
Bereikbaar op werkdagen van 9:00 – 17:00
