Wat doet testosteron in het lichaam?
Testosteron is het voornaamste mannelijke geslachtshormoon, maar speelt ook bij vrouwen een rol. Het stuurt spiermassa, vetdistributie, botdichtheid, libido en deels ook stemming en energie. Bij mannen wordt het grotendeels aangemaakt in de testes, bij vrouwen in de eierstokken en de bijnieren.
De waarde daalt bij mannen geleidelijk met de leeftijd, gemiddeld zo'n één à twee procent per jaar vanaf het dertigste levensjaar. Dat is normaal en verloopt bij de meeste mannen zonder merkbare klachten. Een waarde die opmerkelijk laag is voor de leeftijd, of die sneller daalt dan verwacht, is een ander verhaal.
Klachten die mensen associëren met een lage testosteronwaarde
De klassieke klachten zijn vermoeidheid, minder libido, verlies van spiermassa en stemmingsklachten. Maar vrijwel al deze klachten zijn aspecifiek: ze kunnen tientallen andere oorzaken hebben. Slaapgebrek, schildklierproblemen, een laag ijzer, chronische stress, allemaal kunnen ze dezelfde klachten geven als een lage testosteronwaarde.
Wat meet je bij een testosterononderzoek?
Het totale testosteron in het bloed is het meest gemeten. Maar testosteron is deels gebonden aan eiwitten in het bloed, alleen het vrije testosteron is biologisch actief. SHBG (sexhormoonbindend globuline) bepaalt voor een groot deel hoeveel testosteron vrij beschikbaar is. Bij een volledig hormoonpanel worden beide gemeten, samen met LH en FSH (hormonen vanuit de hersenen die de aanmaak aansturen) en oestradiol.
Tijdstip van afname speelt een rol: testosteron is 's ochtends vroeg het hoogst. Een meting later op de dag kan een lagere waarde geven zonder dat er sprake is van een tekort. Bloodworks adviseert een ochtendprik voor de meest representatieve meting.
Wil je je hormoonwaarden laten meten?
Het Essentiële Hormonen Man-pakket meet testosteron, LH, FSH, SHBG, oestradiol en prolactine in één afname.
Bij vrouwen: testosteron als onderdeel van het hormonale beeld
Ook bij vrouwen kan een lage testosteronwaarde klachten geven, minder libido, vermoeidheid, spierverlies. Testosteron meten bij vrouwen heeft een andere referentiekader dan bij mannen. Het vrouwelijke hormoonpanel combineert testosteron doorgaans met oestradiol, progesteron, LH, FSH en prolactine, samen geven die een volledig beeld van het hormonale evenwicht.